سازهای ابداعی

سازهای ابداعی

1- شورانگیز

شور انگیز ساز زهی شبیه به سه‌تار است که در آن به جای صفحهٔ چوبی از صفحه ‌ای با ترکیب پوست و چوب استفاده می‌شود.شورانگیز در ابتدا توسط استاد قنبری مهر به سفارش استاد علی تجویدی ساخته شده است. شورانگیز اصلی که در عکس ها نمایان است کاملا شبیه سه تار دارای 4 سیم میباشد. شور انگیز کاسه ای به اندازه کاسه تنبور و دارای 6 سیم همانند تار می باشد.

                                                  سازهای ابداعی

2- سلانه

سلانه ساز ابداعی استاد حسین علیزاده و سیامک افشاری است که دارای محدوده صوتی بم و رنگ جدیدی است. استفاده از واخوان ها جهت تقویت هارمونیک و حجم و تنوع رنگ آمیزی ایرانی این ساز که شاید در ارتباط نزدیک با اصوات گمشده موسیقی ایرانی باشد،تجربه جدیدی است در راه غنا بخشیدن به محدوده صوتی سازهای ایران.

چکیده ای از مصاحبه ی استاد علیزاده در مورد ساز سلانه :

در قديم سازي به نام عود يا بربط بوده است که در طول تاريخ به مرور کمتر و کمتر مورد استفاده قرار گرفته البته امروزه هنوز در کشورهاي همسايه ايران استفاده مي شود اما در ايران بعد از تغيير و تحولاتي که در موسيقي ايران به وجود آمد و موسيقي مقامي به دستگاهي تبديل شد ، سازهايي مثل عود و ارغنون يا قانون کمتر مورد استفاده قرار گرفتند چون شيوه دستگاهي توسط خانواده هاي هندي و کساني مثل فراهاني ، ميرزا حسن قلي ، علي اکبر شهنازي و غيره تثبيت شد که نوازندگان تار و سه تار بودند.

حتي ساز سنتور هم ساز مهجوري بود و عمدتا طي نيم قرن اخير توسط استاد پايور متداول شد . نه تنها عود و ارغنون بلکه بسياري از سازهاي قديمي مهجور شدند ، دليلش هم اين بوده که موسيقي آوازي اهميت بيشتري داشته و موسيقي سازي آنقدر مطرح نبوده است . از دوره وزيري به بعد بود که در زمينه موسيقي سازي هم کارهايي انجام شد موسيقي سازي ايراني استقلال پيدا کرد . در قديم ذهن نوازندگان با اوزان شعري ريتم مي گرفت ، در صورتي که هنرمند بايد کاملا خودش را از نظر ذهني آزاد کند و آن وقت است که ريتم و فضا گسترش پيدا مي کند.

سلانه از جهاتي شبيه سازي قديمي به نام عود دسته بلند است که داراي سه سيم است . اين ساز قرن هاي شانزدهم و هفدهم ميلادي متداول بوده است و در طول تاريخ با تغييراتي ، در نقاط مختلف جهان ديده شده است.

اما سلانه از سازهاي زخمه اي است که داراي 12 سيم است . 6 سيم اصلي که کوک مي شوند و ملودي با آن ها اجرا مي شود و 6 سيم رزنانس يا طنين هم دارد که روي آن ها انگشت گذاري نمي شود بلکه براي تقويت هارمونيک هاي دستگاهي و نت هاست و در واقع رنگ هاي اصلي را برجسته مي کند.

سلانه به معناي آهسته است و چون دير به دنيا آمد و در زمان به دست آمد ، نام آن سلانه شد.

                                             مقاله

 

3- شاه کمان

تاریخچه ی ابداع و ساخت ساز شاه کمان از زبان کیهان کلهر "مبدع این ساز (برگرفته از مصاحبه ی کیهان کلهر)حدود 15 سال پیش با یک سازنده ساز با نام "پیتر بیفن"در استرالیا آشنا شدم که او سازی شبیه به سازهای موسیقی ایرانی با کاسه ای شبیه به کمانچه و یا سه تار ساخته بود که دسته ای بلند داشت که صدای خوبی می داد.

از همان زمان به بعد به اتفاق پیتر بیفن طرح ساخت "شاه کمان" را ریختم و کمانچه ای با 8 سیم واخوان ساختم که طرحی شبیه کمانچه دارد و صدایی ما بین کمانچه و چنگ می دهد در واقع دامنه صدای این ساز 5 پرده از کمانچه پایین تر است و صدای بم تری دارد.

تولد "شاه کمان" 15 سال طول کشید و در این مدت من روی پیچ و خمهای این ساز برای رسیدن به صدای دلخواه کار کردم و در کنسرت هایی که همراه با حسین علیزاده داشتم دو نوازی "شاه کمان"و" شورانگیز" اجرا شد و مورد استقبال قرار گرفت.

                                                         سازهای ابداعی

 

4- صراحی

صراحی سازیست از خانواده سازهای آرشه ای بم خوان که اندازه آلتو آن صدایش نزدیک به سازهای خراسان است. صراحی از خانواده کمانچه و قژک بوده و امکانات سازهای خانواده ویلن را از نظر نوازندگی و وسعت صدا داراست.این ساز در شهریور 1387 توسط استاد محمدرضا شجریان طراحی و ساخته شده و به دلیل شباهت آن به صراحی، استاد شجریان این نام را برای این ساز برگزیده اند.صراحی مانند خانواده ویولن می تواند هشت اندازه متفاوت داشته باشد. فعلا بیشترین نیاز ما چهار اندازه سوپرانو، آلتو، باس و کنترباس آن است که هر 4 نوع آن طراحی شده است.ویژگی ارزنده ای که این خانواده بر خانواده ویولن خواهد داشت ، امکان تعویض صفحه پوستی آن است که باعث تغییر در رنگ صوتی این ساز می گردد. این صفحه ، پوستی و گاه پوست همراه با چوب بوده که بر روی گلدانی چوبی تعبیه شده و حکم تارهای صوتی ساز را دارد و در مدت 2 دقیقه قابل تعویض است .این ساز را نوازندگان کمانچه ، قژک ، ویولن، ویولنسل و کنتر باس براحتی می توانند بنوازند.

                                                          سازهای ابداعی

 

جهت مشاهده متن به صورت فایل pdf روی تصویر  کلیک کنید

Posted in مقاله By

deconik producer